Het smeltpunt van zink ligt op 419,5 °C. Dat is laag voor een metaal, en juist die lage smelttemperatuur maakt zink geliefd om zelf te gieten. Wil je aan de slag, dan werk je met een smeltoven die comfortabel boven die 419,5 °C uitkomt.
Bij welke temperatuur smelt zink?
Zink smelt bij 419,5 °C, oftewel 692,7 kelvin of 787,1 °F. Onder die temperatuur blijft zink een vast, blauwwit metaal met atoomnummer 30 en symbool Zn. Daarboven wordt het vloeibaar en kun je het gieten.
Deze waarde geldt voor zuiver zink. In de praktijk verlagen onzuiverheden zoals lood of ijzer het smeltpunt een fractie, maar voor vrijwel elke toepassing reken je gewoon met 419,5 °C. Zink heeft daarmee een laag smeltpunt vergeleken met de meeste metalen die je in de werkplaats giet, wat het bewerken eenvoudiger maakt dan bij bijvoorbeeld koper of ijzer.
Waarom heeft zink zo'n laag smeltpunt?
Zink heeft een laag smeltpunt doordat de bindingen tussen de zinkatomen relatief zwak zijn vergeleken met veel andere metalen. Er is dus minder energie nodig om het metaal van vast naar vloeibaar te brengen.
Ter vergelijking: aluminium smelt pas bij 660 °C, koper bij 1.085 °C en ijzer bij 1.538 °C. Met 419,5 °C zit zink daar ruim onder. Dat lage smeltpunt maakt zink een dankbaar metaal om mee te beginnen als je voor het eerst gaat gieten, want je hebt er geen zware apparatuur voor nodig.
Zink smelten en gieten in de praktijk
Zink smelten en gieten begint met een hittebestendige smeltkroes, een warmtebron en een gietvorm. Omdat zink al bij 419,5 °C vloeibaar wordt, volstaat een gasgestookte smeltoven ruimschoots.
Je verhit het zink tot het net vloeibaar is en schept de oxidehuid van het oppervlak af voordat je giet. Daarna laat je het metaal in de mal lopen, in grafiet- of zandvormen, afhankelijk van je werkstuk. Werk rustig en laat het gegoten zink volledig stollen voordat je de vorm opent. Een goede voorbereiding, met droge mallen en schoon zink, voorkomt spatten en luchtinsluitingen in het eindresultaat.
Het smeltpunt van zinklegeringen
Het smeltpunt van zinklegeringen ligt vaak een stuk hoger dan de 419,5 °C van zuiver zink. Zodra je zink met koper combineert, of het toevoegt aan een koper-tinlegering, verschuift de smelttemperatuur richting die van de andere metalen.
Is zink smelten gevaarlijk?
Zink smelten is niet gevaarlijk, zolang je voor voldoende ventilatie zorgt en de temperatuur beheerst houdt. Het risico zit in zinkdampen: verhit je zink tot rond het kookpunt, dan komen zinkoxidedampen vrij die metaaldampkoorts kunnen veroorzaken.
Deze zogenoemde zinkkoorts geeft griepachtige klachten die meestal binnen een dag of twee verdwijnen. Je beperkt het risico door zink net boven het smeltpunt te houden, buiten of onder goede afzuiging te werken en de juiste bescherming te dragen. Blijf zo ruim mogelijk onder de 907 °C, dan houd je de dampvorming klein en werk je veilig.
Zelf zink smelten met de juiste apparatuur
Bij Parrot Shopping vind je alles om zelf met zink en andere non-ferro metalen aan de slag te gaan: smeltovens, smeltkroezen en complete smeltpakketten waarmee je in één keer start. Zo werk je altijd met de juiste apparatuur op de juiste temperatuur, met de begeleiding die je van jouw gids in het smeedvak mag verwachten.
