Wat valt er onder meetgereedschap?
Onder meetgereedschap valt elk instrument waarmee je een eigenschap van je werkstuk in een getal vastlegt. Dat gaat om lengte en diameter, om hoeken, om temperatuur en om de hardheid van het staal na het harden.
Meetgereedschap wordt vaak in één adem genoemd met aftekengereedschap, maar het verschil is duidelijk: meten levert een waarde op, aftekenen zet die waarde op je materiaal. Krijt, speksteen en een kraspen horen dus bij het aftekenen.
Waarvoor gebruik je meetinstrumenten in de smederij?
Meetinstrumenten gebruik je in de smederij op drie momenten: voor het werk, tijdens het verhitten en na de warmtebehandeling. Vooraf controleer je de dikte en de lengte van je materiaal, zodat je niet halverwege ontdekt dat je staal te kort of te dun is.
Tijdens het werk draait alles om temperatuur. Staal smeed je doorgaans tussen 900 en 1.250 graden Celsius, en die marge schat je met het blote oog moeilijk in als je met een smeedoven werkt. Een meting voorkomt dat je te koud doorwerkt en scheuren trekt.
Na het harden controleer je met een hardheidsmeter of het staal de hardheid heeft die je wilde bereiken. Bij series levert dat herhaalbaarheid op: meten maakt je tweede mes gelijk aan je eerste.
Soorten meetgereedschappen op een rij
De meetgereedschappen in de smederij vallen uiteen in vier groepen, elk met een eigen grootheid: lengte, hoek, temperatuur en hardheid.
Voor lengte en diameter werk je met een schuifmaat, een duimstok of een liniaal. Een schuifmaat leest binnenmaten, buitenmaten en diepte af tot in tienden van millimeters, terwijl een duimstok sneller werkt bij langer materiaal.
Hoekmeters gebruik je om een vaste hoek in te stellen of te controleren, bijvoorbeeld de slijphoek van een beitel of een mes.
Voor temperatuur heb je twee routes: contactloos meten met een infraroodthermometer, of meten met een sonde en een digitale indicator. Wie met een smeltoven werkt, let daarbij vooral op de bovengrens van het meetbereik.
Hardheidsmeters geven tot slot de hardheid van je staal weer na de warmtebehandeling, in schalen als HRC en HV.
Welk meetgereedschap gebruik je wanneer?
Welk meetgereedschap je gebruikt, bepaal je aan de hand van de grootheid die je meet en de nauwkeurigheid die je nodig hebt. De volgende situaties komen in bijna elke werkplaats terug.
- maten van klein werk natrekken: een schuifmaat leest diameters en materiaaldikte af tot in tienden van millimeters.
- langer materiaal opmeten: een duimstok of meetlint werkt sneller bij stukken langer dan een halve meter.
- een hoek instellen of controleren: een hoekmeter geeft de slijphoek of de haaksheid van je werkstuk.
- de temperatuur van gloeiend staal bepalen: een infraroodthermometer meet contactloos, zonder dat je in de hitte hoeft.
- de oventemperatuur bewaken: een temperatuursonde met digitale indicator blijft tijdens het verhitten op zijn plek.
- het harden controleren: een hardheidsmeter laat zien of je warmtebehandeling geslaagd is.
Twijfel je welk instrument bij jouw werk past? Dan denken we met je mee voordat je bestelt.
Meetgereedschap kopen
Meetgereedschap koop je bij Parrot Shopping uit een assortiment dat volledig op smeden en smelten is gericht. Elk instrument is geselecteerd op gebruik in de werkplaats: bestand tegen hitte, stof en een ruwe werkbank.
We kijken met je mee welk bereik en welke precisie bij jouw werk passen, ook als een eenvoudiger instrument volstaat. Heb je een vraag over een specifiek instrument, dan krijg je antwoord van mensen die het ambacht zelf kennen.
Naast meetgereedschap vind je meer dan 1.100 specialistische producten voor de smederij. Bestellingen vanaf 50 euro verzenden we gratis.
