Het smeltpunt van koper ligt op 1084,62 °C, de temperatuur waarop zuiver koper overgaat van vast naar vloeibaar. Wil je koper zelf smelten en gieten, dan heb je een oven nodig die dat bereik ruim haalt, zoals een gasgestookte of elektrische smeltoven. In deze gids lees je de exacte waarde en wat je nodig hebt om het te smelten.
Waarom is de smelttemperatuur van koper belangrijk?
De smelttemperatuur van koper bepaalt welke oven en energiebron je kiest en hoe je het metaal verwerkt. Bij gieten is een goede temperatuurcontrole nodig voor een volledige vormvulling en sterke binding. Blijf je te laag, dan krijg je poreus gietwerk; ga je te hoog, dan treedt oxidatie op.
Giet je een klein onderdeel of een sieraad, dan wil je het koper net vloeibaar genoeg om de vorm volledig te vullen. Ook bij solderen en lassen speelt het smeltpunt een rol, want je verbindt het koper zonder het basismateriaal onbedoeld te laten smelten. Wie de smelttemperatuur kent, kiest bewuster zijn gereedschap en werktemperatuur.
De energiebron maakt daarbij verschil. Een gasgestookte smeltoven is populair voor koper, terwijl een elektrische smeltoven je meer controle geeft over de temperatuur.
Het smeltpunt van koperlegeringen
Koperlegeringen hebben geen vast smeltpunt maar een smeltbereik, omdat de toegevoegde metalen de overgang uitsmeren over een aantal graden. De samenstelling bepaalt waar dat bereik ligt. Bekende voorbeelden zijn messing en brons.
Bij messing, een legering van koper en zink, ligt het smeltpunt tussen 900 en 940 °C. Bij brons en koper, ligt het smeltpunt hoger, namelijk tussen 950 en 1050 °C. Berylliumkoper zit met een bereik tussen 870 en 980 °C juist wat lager.
Het smeltpunt van een legering ligt daarmee onder dat van zuiver koper, wat handig is als je op lagere temperatuur wilt gieten. Voor decoratief gietwerk kies je daarom vaak brons of messing, omdat die makkelijker vloeien en minder hitte vragen dan puur koper.
Wat is het smeltpunt van rood koper?
Rood koper is zuiver, onlegeerd koper en smelt daarom bij dezelfde 1084,62 °C. De naam verwijst naar de karakteristieke roodbruine kleur van het metaal in pure vorm. Er is dus geen apart smeltpunt voor rood koper: het is gewoon zuiver koper.
Zodra je koper legeert met zink, tin of nikkel verschuift het smeltpunt naar een lager bereik. Rood koper blijft de referentie: het onbewerkte uitgangspunt waartegen je legeringen afzet. Voor wie zuiver wil gieten, is dit het materiaal met het hoogste en meest voorspelbare smeltpunt.
Hoe smelt je koper in je eigen werkplaats?
Om koper te smelten heb je een smeltoven, een smeltkroes en de juiste bescherming nodig. Omdat koper pas bij 1084,62 °C vloeibaar wordt, moet je oven ruim boven dat punt kunnen komen. Een setup die alleen aluminium smelt, haalt die temperatuur niet.
Een goede smeltkroes is bestand tegen deze hitte en kan een bereik tot 1600 °C aan, met genoeg marge boven het smeltpunt van koper. Het vloeibare koper giet je daarna in een vorm van grafiet of zand, die je terugvindt bij de gietvormen.
Houd er rekening mee dat koper bij hoge temperatuur snel oxideert; een laagje borax op het smeltbad beperkt dat en houdt het koper schoner.
Begin je net met smelten? Dan pak je de basis in één keer goed met een compleet smeltpakket van Parrot Shopping, waarin oven, kroes en gereedschap op elkaar aansluiten. Zo werk je veilig aan je eerste gietsel, met de juiste hitte voor koper.
